Leiekant Marke

De Leievallei biedt een grote variëteit in haar landschappen: laagvlakten in de vallei tot groene heuveltoppen. Ze vormt de ruggengraat van deze streek en strekt zich uit van Lisbourg in Frankrijk tot Gent in België. In totaal legt de Leie (Lys in het frans) een afstand af van 214km (126 km in Frankrijk en 88 km in België). Over 27 km vormt ze de grens tussen Frankrijk en België. Het bekken van de Leie strekt zich uit over een oppervlakte van 3886 vierkante km, waarvan 44 km in Wallonië en 1048 in Vlaanderen.

Op de Ferrariskaarten (die dateren van 1770), kaartblad 'Meenen ou Menin' was de Leievallei vanaf de Franse grens tot Kortrijk ingekleurd als moerassig weiland over een breedte van 250 à 500 m. De buitenkant was afgezet met bomenrijen en hagen. Eenmaal aangekomen in Vlaanderen, maakte de Leie enkeleruime meanders en voorzag ze de vochtige weiden van water. Oude wilgen en elzen vormden een landelijke erehaag. De ondoordringbare klei van de vlakte hield het water tegen. Tot midden 20ste eeuw zag de Leievallei er uit als een weids open landschap met verspreide wilgen, de rivier kronkelt tussen de Leiemeersen die 's winters nogal eens overstroomden. Een rijke flora en fauna kleurde de vallei: brede oevervegetatie, watervogels, weidevogels, .... De mensen van vorige generaties kenden de watersnip, de karekiet, libellen, zwaluwen, gele lis, lisdodde, kikkers en salamanders en "Schrijverkes"! De industrialisatie en de bevolkingstoename veranderden het landschap totaal. De Leie werd stap per stap rechtgetrokken. Er ontwikkelden zich: industriegebieden en een intensieve landbouw. Het rechttrekken en verbreden van de rivier, de scheepvaart, de industrie, de landbouw en de huishoudens zorgden ervoor dat de Leie na de Zenne de meest vervuilde rivier van Vlaanderen werd. De Leie is de enige grensrivier waarvoor de Franse en Belgische gemeenten zich hebben verenigd ter bevordering van de natuurbescherming, het toerisme, de cultuur en de kwaliteit van het levenskader. Ze hebben zich tot deze samenwerking verbonden door de ondertekening van een charter in Menen, in 1996.

De Leie anno 2011

De Leie bekeken vanuit een Europese context: een economisch verhaal...
In 1996 besliste het Europees Parlement om te komen tot een Trans Europees Netwerk (TEN) voor goederenvervoer. Een van de 30 prioritaire projecten is de "Seine - Schelde verbinding". De uitdieping van de Leie voor schepen tot 4400 ton tussen Frankrijk en de monding in de Schelde vormt hier het economische onderdeel van. Op het terrein is dit reeds op veel verschillende plaatsen zichtbaar, in het Kortrijkse zijn uiteraard de nieuwe Leiebruggen het meest opzienbarend. Binnen dit geïntegreerd project (: en waterbeheer en natuurontwikkeling en landschap en recreatie en wonen en werken) past het tweede onderdeel: “Rivierherstel Leie” voor het traject Wervik-Deinze.

De Leie bekeken vanuit een Vlaamse context: economie en natuur worden bij elkaar gebracht.
Het Europese plan de “Seine-Schelde verbinding” is door de Vlaamse regering goedgekeurd. Deze keurde in het kader van het onderdeel “ Rivierherstel Leie” het groene RUP van de Leievallei goed. Onder meer 500 hectaren extra natuur zal ontwikkeld worden tussen Wervik en Deinze. Oude meanders worden terug verbonden met de Leie. De oevers worden aangepakt enz..

De Leie vanuit Provinciale context: een verhaal van natuurontwikkeling, recreatie, erfgoed, toerisme.
De Provincie West-Vlaanderen liet voor het gebied tussen Wervik en Kortrijk een geïntegreerde gebiedsvisie ontwikkelen, deze is gebaseerd op het project van het Riverherstel Leie en geeft er een toegevoegde waarde aan.

De inrichtingsstudie van de Leievallei in Marke: waar landbouw, economie, toerisme, recreatie, natuur, erfgoed…kunnen samengaan!
Intussen werden er voor verschillende delen van de Leievallei inrichtingsstudies opgemaakt, deze geven een beeld van hoe de deelgebieden er zouden kunnen uitzien. vb. deelproject Lauwe-Wevelgem en Marke-Bissegem. Deze inrichtingsstudie vertrekt vanuit het landschap, het gebied wordt in een aantal deelgebieden ingedeeld. Voor elk van deze gebieden worden er doelstellingen geformuleerd die op termijn kunnen gerealiseerd worden. Het gebied is mee opgenomen in het recreatieve fietsroutenetwerk. Verder wordt er heel veel aandacht besteed aan de inventarisatie en opwaardering van de Trage-wegen in het Leiegebied.

HET PROJECT Leiekant Marke

De Leiekant Marke wordt ingericht en beheerd door Natuurpunt Kortrijk in samenwerking met verschillende partners: het Vlaams Agentschap Waters en Zeewezen, de NMBS, stad Kortrijk en Natuurpunt vzw.

1) De oude Leiearm ’t Schrijverke is in beheer van Natuurpunt vzw en is eigendom van Vlaams Agentschap Waters en Zeewezen
2) De ruigte gelegen rechts aan het einde van de Leieweg is in eigendom van Natuurpunt vzw
3) De spoorwegberm huurt Natuurpunt vzw aan de NMBS + de Leiemeersen (hoger en lager gelegen weiden langs de Leie) zijn eigendom van Natuurpunt vzw. van de Leieweg tot aan het struweel
4) Het struweel, eigendom van Natuurpunt vzw
In samenwerking met verschillende instanties en verenigingen wordt er gewerkt aan de realisatie van een ecologisch landschapspark. Deze gebieden worden via aangepaste wandelpaden verbonden met Marke, Bissegem en Kortrijk. Het gebied levert ook tal van mogelijkheden voor natuureducatie.

Door het gebied loopt een recreatieve wandelweg: het Prikkelpad. Dit pad vertrekt aan het OC in Marke.
Het gebied levert ook tal van mogelijkheden voor natuureducatie.

Waar willen we naartoe?
1. De oude Leiearm ’t Schrijverke: het open water ondergaat een verlanding, de omgeving is kleinschalig ingedeeld, biodiversiteit krijgt hier ten volle kansen. Er is de goed ontwikkelde houtwal (o.a. met sleedoorn) met aan de voet een rietgordel. Er wordt hier gekozen voor de doelsoorten: “Slanke Waterweegbree en het Woudaapje”. Dit betekent dat hier biotopen ontwikkeld worden die volop kansen geven tot de ontwikkeling van deze doelsoorten.
2. De ruigte rechts aan het einde van de Leieweg: dit deel wordt als ingangspoort tot het natuurgebied beschouwd. Het heeft een eigen microklimaat door de aanwezigheid van de vele stenen, de beschutting door de houtwal aan de kant van de Leie en door het kleinschalig karakter. Het vormt dan ook een biotoop voor heel wat planten en dieren, niet in het minst hagedissen, paddenstoelen, …
Eind van de Leieweg wordt ingericht als een toegangsruimte met zitmeubilair, pick-nick mogelijkheden en informatie over het gehele gebied. Een aanmeermogelijkheid voor recreatieve vaartuigen kan hier gerealiseerd worden.
3. De spoorwegberm + Leiemeersen: we onderscheiden hier twee grote delen, enerzijds het hoger gelegen gedeelte met de spoorwegberm en de hoger gelegen weide tot aan het Struweel en anderzijds de lager gelegen weide. Deze beide delen zijn te onderscheiden door de knikken in het reliëf die doen denken aan graften waarvan de vegetatie is verdwenen. De hoger gelegen gedeelten zijn heel wat droger dan de zone dichtbij de Leie. Hier wordt geopteerd om een biotoop te ontwikkelen voor de “Sleedoornpage”. Dit betekent dat we vanuit het struweel verder aanplantingen zullen realiseren, alsmede een aantal solitaire bomen in de weide zelf. In de lager gelegen Leiemeersen werd vastgesteld dat de meersen vrij vochtig zijn (ondiep grondwater, er vlekken met kwel voorkomen). We kiezen er voor om op relatief korte termijn de Pinksterbloem in zijn volle schoonheid terug te krijgen. De Pinksterbloem vormt de kroon in een biotoop dat gekenmerkt wordt door bloemrijke vochtige hooilanden.
4. Struweel, eigendom van Natuurpunt vzw, dit gedeelte is dichtgegroeid tot een dicht struweel. Het vormt een onderdeel van het biotoop voor de sleedoornpage. Aan de randen van het perceel zullen we verder Sleedoornpage aanplanten.

Waterloop

Biodiversiteit
2010 was het jaar van de Biodiversiteit, wereldwijd verdwijnen er elke dag "soorten" planten, dieren, zwammen, vogels enz... Marke 2010/2030 vindt het ontwikkelen van groengebieden waar "soorten" weer kunnen toenemen en groeien belangrijk. Vandaar het goed inrichten en beheren van de Markse groene gebieden. Waarnemingen van planten en zwammen worden systematisch bijgehouden door de natuurwerkgroepen. Vogelwaarnemingen vind je op: www.waarnemingen.be. Extra ogen tijdens wandelingen zijn steeds welkom! Heb je interesse om mee te werken aan de jaarlijkse inventarisaties laat iets van je horen: natuurpuntkortrijk@telenet.be .

leievallei 2011 achtergrond alpro leievallei uitzicht

Steun dit project.

Dit kan op verschillende wijzen:

Je kan meewerken met de werkgroep of meewerken aan de beheerswerken, een mailtje naar bert.vandierdonck@skynet.be (terreinverantwoordelijke) en er wordt met je contact opgenomen.
Je kan inschrijven voor de nieuwsbrief van de Leiekant die enkele keren per jaar verschijnt. Uw mailadres naar Bert Van Dierdonck (zie mailadres hierboven) en je krijgt de nieuwsbrief in je bus.
Je kan het project financieel steunen: storten op rekeningnummer: 293-0212075-88, van Natuurpunt - Coxiestraat 11, 2800 Mechelen met vermelding: Marke Leiekant: projectnummer 5548

Paddestoelen in de Leievallei

Het fototoestel van natuurgids Frank kwam deze mooie zwammen tegen tijdens een bezoek aan de Leievallei in Marke.


gordijnzwamsoort	paarse schijnridderzwam	valse kopergroenzwam

Bleke franjehoed - Psathyrella candolleana, in jonge toestand op ingegraven hout	Sneeuwzwammetje - Hygrocybe virginea is een eerste waarneming sinds begin maaibeheer

Bellegembos	Tuin Desloovere	Heulebos	Kennedybos	De Kleiputten	Kooigembos
Stadsgroen Marionetten	Park 't Hoge	Potijzer	Preshoekbos	Leiekant Marke	De Venning
Heulebeekwarande